Η γαστρονομία των Πρεσπών

Τα ψάρια των Πρεσπών με πρωταγωνιστές το γριβάδι και το τσιρόνι και τα μοναδικής ποιότητας, διάσημα φασόλια της περιοχής!

Τα ψάρια της Πρέσπας παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία και ιδιαιτερότητα, καθώς από τα 21 είδη τα 8 είναι ενδημικά είδη ή υποείδη, δηλαδή απαντώνται μόνο στην Πρέσπα και έχουν μοναδικά χαρακτηριστικά. Αξίζει να αναφέρουμε το γριβάδι (Cyprinuscarpio), την πέστροφα (Salmo truttaperistericus), την πλατίκα (Rutilus ohridanus prespensis), την μπράνα (Barbusprespensis) και το τσιρόνι (Chalcalburnus belvica).

Το τσιρόνι είναι το πιο κοινό είδος της περιοχής και συναντάται σε μεγάλες συγκεντρώσεις. Αλιεύεται κυρίως τους χειμερινούς μήνες. Υπάρχουν πολλοί τρόποι αλίευσης τσιρονιού αλλά ειδικά στην Πρέσπα συναντάμε και έναν ξεχωριστό τρόπο αλίευσης που ονομάζεται «κέδρα» (ή πελαΐζια), κατά τον οποίο οι ψαράδες της περιοχής, τοποθετώντας κέδρα στη λίμνη, συγκεντρώνουν μεγάλες ποσότητες τσιρονιού και τις ψαρεύουν. Κατά το παρελθόν το τσιρόνι είχε ιδιαίτερη εμπορική αξία, και μάλιστα λειτουργούσε συσκευαστήριο στη περιοχή, το οποίο έκανε εξαγωγές τσιρονιών σε κονσέρβες, κυρίως στη Γαλλία.

Το γριβάδι έχει ευρωπαϊκή καταγωγή και πιθανότατα εισήχθη στην περιοχή κατά τους Ρωμαϊκούς χρόνους ή τη Βυζαντινή εποχή. Απαντάται και στις δύο λίμνες και πρόκειται για το μεγαλύτερο ψάρι που ζει σε αυτές. Έχει μεγάλη εμπορική αξία για τους ψαράδες και, ενώ οι πληθυσμοί του κατέρρευσαν στη δεκαετία του 1960, στις μέρες μας έχει σημειωθεί μια μικρή επανάκαμψη. Έξω από τις ταβέρνες, στα ενυδρεία, βρίσκεται αυτή η χαρακτηριστική γεύση των Πρεσπών, την οποία σίγουρα αξίζει να δοκιμάσει κάποιος.

Επίσης, ο επισκέπτης αξίζει να δοκιμάσει (αλλά και να προμηθευτεί για την κουζίνα του) τα διάσημα φασόλια των Πρεσπών, τα οποία, σύμφωνα με ιστορικές καταγραφές, η καλλιέργειά φασολιών εντοπίζεται ήδη από τη δεκαετία του 1920 στα πέριξ των λιμνών.

Το ιδανικό κλίμα, το γόνιμο έδαφος, το άφθονο νερό, η χρήση φυσικής λίπανσης, η αγάπη και το μεράκι για την καλλιέργειά τους είναι ορισμένα από τα στοιχεία που καθιστούν τα φασόλια Πρεσπών ευκολόβραστα, πεντανόστημα και κατάλληλα για επιστροφή στην υγιεινή διατροφή. Τα όσπρια ανήκουν στην κορυφή της διατροφικής Μεσογειακής Πυραμίδας και η κατανάλωσή τους έχει αποδειχθεί εξαιρετικά ωφέλιμη για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Τα φασόλια Πρεσπών είναι χαρακτηρισμένα ΠΟΠ για την εξαιρετική τους ποιότητα, τόσο τα πλακέ (ΦΕΚ 25/18.01.94 και Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε. L202/1998), όσο και οι γίγαντες - ελέφαντες (ΦΕΚ 25/18.01.94 και Επίσημη Εφημερίδα της Ε.Ε. L202/1998). Η συγκομιδή τους έχει σχετικά σύντομη διάρκεια, από τις αρχές Οκτωβρίου ως τα μέσα Νοεμβρίου και είναι εξαρτημένη πάντοτε από τις βροχοπτώσεις.